start
Over ons
Tuin
Tuin fotoalbum
De foto’s uit onze tuin
worden regelmatig
vernieuwd
Over Nijemirdum
Nijemirdum heet "nieuw", maar het moet al een heel oud dorp zijn, want de
plaatsen waarvan de naam op -um eindigt zijn ontstaan vóór het jaar 1000.
In die tijd was er nog geen sprake van Nije- en Oudemirdum; kennelijk
was er één dorp en dat heette "Mardum". Die naam werd trouwens op heel wat
verschillende manieren geschreven: Merthen, Merthum, in
1153, Mairden, uitgesproken als Maarden in 1328, en in 1336 Maerdum.
In de tweede helft van de veertiende eeuw zijn de dorpen waarschijnlijk
gesplitst. In 1399 is er sprake van Nuwe Merden, en later wordt het
Naemardum, of Nijemirdum in 1484 en Nijemardum in 1493.
En in 1548 wordt er in het Latijn over Novamarden gesproken.
In die veertiende eeuw is er ook een kerk gekomen; vast en zeker
eerst van hout en later ook van baksteen. De legende van âlde Martha
en jonge Martha, waarin de koeien de plaats van de kerk aanwijzen,
herinnert aan die tijd. Zulke legenden zijn trouwens
over heel veel andere kerken en plaatsen ook in omloop.
De legende van âlde Martha en jonge Martha
"Yn oerâlde tiden hawwe der yn dit gea twa susters wenne, dy't beide
Marthe, Martha of Madzen (it marde sa wat) hieten.
De âldste fan de susters liet in tsjerke bouwe en dy tsjerke waard nei har
Aldemardum neamd. Nei ferrin fan jierren woe jonge Martha ek in
tsjerke bouwe, mar wêr soe dy no stean moatte. Hja wie der mei oan.
Hja liet harren hoeder by har komme en frege him om rie. Hoeders
wiene wize minsken. Him tocht, it ûnskuldige fee moast it plak
oanwize en dat barde doe ek. Hja lieten de nachts de bisten
oer it wide fjild doarmje, frij, dêr't hja gean woene.
De oare moarn naam de hoeder jonge Martha by de hân en naam har
mei it fjild yn. "Op dizze hichte", sei er, en hy wiisde nei it hege
hôf, "lei it fee fan 'e moarn te wearkôgjen". En doe is der op dat plak
in tsjerke kommen en it plak krige de namme fan Nijemardum
en sa hiet letter it doarp, dat dêr njonkenlytsen kaam, ek. Sa seit it
folksforhaal oer it ûntstean fan Aldemardum en Nijemardum."
Pier Winsemius schreef een "Chronique ofte hist. Geschiedenisse van Vrieslant". Omstreeks 1329 is het volgende gebeurd: "Willem II sloech syn ooghe wederom op Ooster-Flie, waartoe de Friesen van de Wester-Vlie zeer gedienstich waren. Zij roofden op de naeste Zeekant en haelden groote buyt uyt de dorpen Nijemarden en Olde-marden ende naest gelegene". In de tegenwoordige Staat uit 1788 wordt deze zelfde historie ook beschreven: "In 1329 deeden de Westfriezen op deeze kust, die geene Zeedyken heeft wegens haare hoogte, eene landing, en roofden grooten buit uit de toen aanzienlyke Dorpen van Nieuwe- en Oude Mardum". Toen Theodoricus Benten toestemming vroeg om zich in Nijemardum als priester te vestigen, vermeldde hij daarbij dat de St. Nicolaasparochie van Nijemirdum in de landstreken van Friesland lag, waar mensen wonen die tamelijk ondernemend zijn. In een andere vertaling worden ze zelfs eigenzinnig genoemd. Nijemardum - Bron: "De Toer" door P. Bode (1988)
Contact
Neem contact met ons op
Europese alternatieve online diensten 02
Wanneer je alle internetdiensten opsomt die je zelf gebruikt, van e-mail
tot zoekmachines, is de kans groot dat het vrijwel allemaal Amerikaanse
platformen zijn. Voor wie zich daar niet comfortabel bij voelt, zijn er ook
(gratis) Europese alternatieven.
Tip 2 Zoekmachine b
Je kunt deze nu instellen als standaard of activeren via sc gevolgd door een druk op Tab in
de adresbalk, waarna je de zoekterm ingeeft. Weet wel dat deze drie alternatieve
zoekmachines deels gebruikmaken van de zoekindex van het (Amerikaanse) Bing. Je kunt
ook Europese, privacygerichte browsers gebruiken, zoals Ecosia Browser, de Zweedse
Mullvad Browser en het Noorse Vivaldi. Hier kun je ook telkens je voorkeurszoekmachine
instellen.
Houd er wel rekening mee dat deze drie browsers de (Amerikaanse) Chromium- of Firefox-
engine gebruiken voor het weergeven van webpagina’s.
Escosia, www.ecosia.org en www.ecosia.org/browser Qwant, www.qwant.com ,
SwissCows, www.swisscows.com Mullvad, www.mullvad.net , Vivaldi, www.vivaldi.com
Tip 3 E-mail en agenda
Gmail en Outlook zijn twee zeer populaire webmaildiensten, vooral dankzij hun sterke
integratie met respectievelijk het Google- en Microsoft-ecosysteem.
Op het vlak van privacy zijn er wel enkele bedenkingen. Bij Gmail wordt de inhoud van je
mails gescand voor gepersonaliseerde advertenties en ook Microsoft toont advertenties.
Beide versleutelen weliswaar je berichten, zowel tijdens de overdracht als in rust (op de
mailservers), maar de diensten zelf bewaren de encryptiesleutels.
Diensten als het Duitse Tuta en het Zwitserse Proton Mail pakken dit beter aan. Ze zijn
grotendeels opensource, ze gebruiken stevige end-to-end-versleuteling en bij Tuta geldt
zelfs het zero knowledge-principe: de dienst heeft geen toegang tot je gegevens,
wachtwoorden of metadata. Bij Proton Mail blijven beperkte metadata zoals de
onderwerpregel zichtbaar. Beide zijn beschikbaar via web en mobiele apps en bieden in de
gratis versie 1 GB opslagruimte; bij Tuta zit daar ook een agenda bij.
We helpen je even op weg met de laatste. Klik op Gratis e-mailaccount aanmaken en
daarna op Selecteren bij Free. Kies vervolgens je e-mailadres (@tutamail.com) en stel
een wachtwoord in. Je krijgt een herstelcode waarmee je weer toegang krijgt, in het geval
dat je je wachtwoord (of tweede factor) kwijt zou raken. Na goedkeuring kun je meteen
mails ontvangen en verzenden. In de webinterface vind je rechtsboven de knoppen
Contacten en Agenda. Tuta, www.tuta.com Proton Mail, www.proton.me/nl/mail
Tip’s en truc’s
Weblinks
Oude foto’s
start
Agenda
Over ons
Tuin
Tuin fotoalbum
De foto’s uit onze tuin
worden regelmatig
vernieuwd
Over Nijemirdum
Nijemirdum heet "nieuw", maar het moet al een heel
oud dorp zijn, want de plaatsen waarvan de naam
op -um eindigt zijn ontstaan vóór het jaar 1000.
In die tijd was er nog geen sprake van Nije- en
Oudemirdum; kennelijk was er één dorp en dat heette
"Mardum". Die naam werd trouwens op heel wat
verschillende manieren geschreven: Merthen, Merthum,
in 1153, Mairden, uitgesproken als Maarden in 1328,
en in 1336 Maerdum.
In de tweede helft van de veertiende eeuw zijn de
dorpen waarschijnlijk gesplitst. In 1399 is er sprake
van Nuwe Merden, en later wordt het Naemardum,
of Nijemirdum in 1484 en Nijemardum in 1493.
En in 1548 wordt er in het Latijn over Novamarden
gesproken. In die veertiende eeuw is er ook een kerk
gekomen; vast en zeker eerst van hout en later ook
van baksteen. De legende van âlde Martha en jonge
Martha, waarin de koeien de plaats van de kerk
aanwijzen, herinnert aan die tijd.
Zulke legenden zijn trouwens over heel veel andere
kerken en plaatsen ook in omloop.
De legende van âlde Martha en jonge Martha
"Yn oerâlde tiden hawwe der yn dit gea twa susters
wenne, dy't beide Marthe, Martha of Madzen (it marde sa
wat) hieten. De âldste fan de susters liet in tsjerke bouwe
en dy tsjerke waard nei har Aldemardum neamd.
Nei ferrin fan jierren woe jonge Martha ek in tsjerke
bouwe, mar wêr soe dy no stean moatte. Hja wie der mei
oan. Hja liet harren hoeder by har komme en frege him
om rie. Hoeders wiene wize minsken. Him tocht, it
ûnskuldige fee moast it plak oanwize en dat barde doe ek.
Hja lieten de nachts de bisten oer it wide fjild doarmje, frij,
dêr't hja gean woene. De oare moarn naam de hoeder
jonge Martha by de hân en naam har mei it fjild yn.
"Op dizze hichte", sei er, en hy wiisde nei it hege hôf,
"lei it fee fan 'e moarn te wearkôgjen". En doe is der op
dat plak in tsjerke kommen en it plak krige de namme fan
Nijemardum en sa hiet letter it doarp, dat dêr
njonkenlytsen kaam, ek. Sa seit it folksforhaal oer it
ûntstean fan Aldemardum en Nijemardum."
Pier Winsemius schreef een "Chronique ofte hist. Geschiedenisse van Vrieslant". Omstreeks 1329 is het volgende gebeurd: "Willem II sloech syn ooghe wederom op Ooster-Flie, waartoe de Friesen van de Wester-Vlie zeer gedienstich waren. Zij roofden op de naeste Zeekant en haelden groote buyt uyt de dorpen Nijemarden en Olde-marden ende naest gelegene". In de tegenwoordige Staat uit 1788 wordt deze zelfde historie ook beschreven: "In 1329 deeden de Westfriezen op deeze kust, die geene Zeedyken heeft wegens haare hoogte, eene landing, en roofden grooten buit uit de toen aanzienlyke Dorpen van Nieuwe- en Oude Mardum". Toen Theodoricus Benten toestemming vroeg om zich in Nijemardum als priester te vestigen, vermeldde hij daarbij dat de St. Nicolaasparochie van Nijemirdum in de landstreken van Friesland lag, waar mensen wonen die tamelijk ondernemend zijn. In een andere vertaling worden ze zelfs eigenzinnig genoemd. Nijemardum - Bron: "De Toer" door P. Bode (1988)
Contact
Europese alternatieve online diensten 02
Wanneer je alle internetdiensten opsomt die je zelf
gebruikt, van e-mail tot zoekmachines, is de kans
groot dat het vrijwel allemaal Amerikaanse
platformen zijn. Voor wie zich daar niet comfortabel
bij voelt, zijn er ook (gratis) Europese alternatieven.
Tip 2 Zoekmachine b
Je kunt deze nu instellen als standaard of activeren via sc gevolgd
door een druk op Tab in de adresbalk, waarna je de zoekterm
ingeeft. Weet wel dat deze drie alternatieve zoekmachines deels
gebruikmaken van de zoekindex van het (Amerikaanse) Bing. Je
kunt ook Europese, privacygerichte browsers gebruiken, zoals
Ecosia Browser, de Zweedse Mullvad Browser en het Noorse
Vivaldi. Hier kun je ook telkens je voorkeurszoekmachine
instellen.
Houd er wel rekening mee dat deze drie browsers de
(Amerikaanse) Chromium- of Firefox-engine gebruiken voor het
weergeven van webpagina’s.
Escosia, www.ecosia.org en www.ecosia.org/browser Qwant,
www.qwant.com , SwissCows, www.swisscows.com Mullvad,
www.mullvad.net , Vivaldi, www.vivaldi.com
Tip 3 E-mail en agenda
Gmail en Outlook zijn twee zeer populaire webmaildiensten,
vooral dankzij hun sterke integratie met respectievelijk het
Google- en Microsoft-ecosysteem.
Op het vlak van privacy zijn er wel enkele bedenkingen. Bij Gmail
wordt de inhoud van je mails gescand voor gepersonaliseerde
advertenties en ook Microsoft toont advertenties. Beide
versleutelen weliswaar je berichten, zowel tijdens de overdracht
als in rust (op de mailservers), maar de diensten zelf bewaren de
encryptiesleutels.
Diensten als het Duitse Tuta en het Zwitserse Proton Mail pakken
dit beter aan. Ze zijn grotendeels opensource, ze gebruiken
stevige end-to-end-versleuteling en bij Tuta geldt zelfs het zero
knowledge-principe: de dienst heeft geen toegang tot je
gegevens, wachtwoorden of metadata. Bij Proton Mail blijven
beperkte metadata zoals de onderwerpregel zichtbaar. Beide zijn
beschikbaar via web en mobiele apps en bieden in de gratis
versie 1 GB opslagruimte; bij Tuta zit daar ook een agenda bij.
We helpen je even op weg met de laatste. Klik op Gratis e-
mailaccount aanmaken en daarna op Selecteren bij Free. Kies
vervolgens je e-mailadres (@tutamail.com) en stel een
wachtwoord in. Je krijgt een herstelcode waarmee je weer
toegang krijgt, in het geval dat je je wachtwoord (of tweede factor)
kwijt zou raken. Na goedkeuring kun je meteen mails ontvangen
en verzenden. In de webinterface vind je rechtsboven de
knoppen Contacten en Agenda. Tuta, www.tuta.com Proton
Mail, www.proton.me/nl/mail
Tip’s en truc’s
Andere websites
Pianolespraktijk Pauli Yap Radio spannenburg De Fryske Marren Sondel Oudemirdum Liz & Co Dierenarts Hoekstra Kraanverhuur Kapsalon Tryntsje (Facebook) Van der Meer Mechanisatie Runia Transport (Facebook) Rianne Witteveen Snuffelplezier
Weblinks
Oude foto’s
